Spring naar inhoud

2.7 Kosten

Het beleggen van de pensioenpremies voor een goed pensioen brengt kosten met zich mee. Deze kosten gaan af van het rendement. Bij de beleggingen maken we altijd een afweging tussen verwacht rendement, risico, kosten en duurzaamheid. De kosten verschillen per beleggingscategorie. Het beleggen in duurdere categorieën (bijvoorbeeld private equity en private debt) levert ondanks de extra kosten op de lange termijn naar verwachting meer rendement op. Dat kan een hoger kostenniveau rechtvaardigen. In dit hoofdstuk gaan we in op de vermogensbeheerkosten in de DB-regeling, het premiedepot, de BPR- en de IPS-regeling.

Totale kosten vermogensbeheer

De totale vermogensbeheerkosten inclusief transactiekosten bedroegen in 2025 € 81,9 miljoen. Dat is 0,71% van het gemiddeld belegd vermogen.

Hieronder gaan we afzonderlijk in op de kosten van de DB-regeling en de BPR-regeling. We lichten toe hoe de kosten zijn verdeeld over de verschillende beleggingscategorieën en hoe ze in relatie staan tot de behaalde rendementen. In het hoofdstuk 'Transparant over kosten' geeft het bestuur een oordeel over de totale kosten die we hebben gemaakt, waaronder ook de vermogensbeheerkosten.

Kosten DB-regeling

Onderstaande tabel toont de ontwikkeling van de vermogensbeheerkosten van de DB-portefeuille in de tijd.  

Ontwikkeling vermogensbeheerkosten   2025  2024  2023  2022  2021 
in % gemiddeld belegd vermogen                
Kosten vermogensbeheer (excl. transactiekosten)  0,60 0,60 0,64 0,62 0,71
Kosten vermogensbeheer (incl. transactiekosten)  0,74 0,74 0,77 0,74 0,82
in € 1.000               
Kosten vermogensbeheer (excl. transactiekosten)  61.567 61.712 60.825  65.576 86.894
Kosten vermogensbeheer (incl. transactiekosten)  75.990 75.643 73.294 78.736 99.902
in %               
Rendement voor kosten uitvoeringsorganisaties en algemene kosten Pensioenfonds exclusief derivaten  1,98 9,85 6,00 -11,10 12,70
Benchmark rendement exclusief derivaten  2,67 9,89 8,00 -12,30 10,70

Ontwikkeling vermogensbeheerkosten 2025

De hoogte van de vermogensbeheerkosten hangt van verschillende zaken af, maar zeker ook van hoe ze worden uitgedrukt. Bij een daling van ons totale vermogen kunnen de vermogensbeheerkosten in euro's dalen, maar als percentage van het totale vermogen stijgen. Daarnaast zijn prestatie-afhankelijke vergoedingen hoger bij een hoog rendement op de beleggingen. Een goed beleggingsjaar kan daardoor leiden tot hogere kosten. 

De vermogensbeheerkosten voor de DB-regeling bedroegen in 2025 in totaal € 61,6 miljoen. Dat is 0,60% van het gemiddeld belegd vermogen in 2025 (2024: 0,60%). Dit betreft alle door het pensioenfonds betaalde vermogensbeheerkosten exclusief de transactiekosten. De totale transactiekosten in 2025 bedroegen € 14,4 miljoen. De totale kosten inclusief transactiekosten komen daarmee op € 76,0 miljoen. Dat komt overeen met 0,74% van het gemiddeld belegd vermogen in 2025. In 2024 was dit ook 0,74%.

De vermogensbeheerkosten (excl. transactiekosten) zijn in 2025 met € 0,1 miljoen gedaald ten opzichte van 2024. Binnen de vermogensbeheerkosten was er sprake van een hogere beheervergoeding in euro´s voor externe managers. Daarnaast is er sprake van een daling van de performance fee, dus de prestatie-afhankelijke beloningen. De kosten zijn afhankelijk van de omvang van de beleggingen. Als percentage van het totaal gemiddeld belegd vermogen zijn de kosten gelijk gebleven. Dat komt doordat het totaal belegd vermogen in 2025 nagenoeg gelijk is gebleven ten opzichte van 2024.

Kosten binnen de beleggingen​

Onze beleggingen vinden plaats via beleggingsfondsen met meerdere externe managers of via beleggingsmandaten bij externe vermogensbeheerders.

Alle daaraan verbonden kosten zijn meegenomen in het kostenoverzicht van de verschillende beleggingen. De kosten voor niet-beursgenoteerd vastgoed, private equity en private debt zijn een schatting op basis van de ontvangen opgaven over de periode oktober 2024 tot en met 30 september 2025 en sluiten aan bij de periode van het verwerken van de waarderingen. Voor de overige beleggingen is het aandeel aan geschatte kosten beperkt.

Onderstaande tabel toont de vermogensbeheerkosten inclusief transactiekosten in 2025.

Beleggingen  Gem. belegd vermogen 
(in € 1.000)
Beheer-vergoeding 
(in € 1.000)
Prestatie-vergoeding
(in € 1.000) 
Overige kosten*
(in € 1.000) 
Transactie-kosten
(in € 1.000) 
Totale kosten
(in € 1.000) 
Kosten / gem. belegd vermogen (in %)
               
Zakelijke waarden               
Aandelen  2.941.239 5.748 1.973 890 8.877 17.488 0,59
Aandelen wereldwijd 2.205.767 3.244 1.973 575 4.585 10.376 0,47
Aandelen opkomende markten  126.001 183 0 118 1.791 2.092 1,66
Aandelen Long Term Investing  609.470 2.321 0 196 2.502 5.019 0,82
               
Private Equity  623.856 7.559 6.704 2.830 0 17.093 2,74
Discretionair - Private Equity Fondsen  623.856 7.559 6.704 2.830 0 17.093 2,74
               
Vastgoed  910.291 6.136 37 2.603 14 8.790 0,99
Discretionair – niet beursgenoteerd vastgoed fondsen  888.729 6.134 37 2.589 0 8.759 0,99
Beursgenoteerd Vastgoed 21.562 2 0 14 14 31 0,14
               
Vastrentende waarden                    
Vastrentende waarden  5.700.291 10.170 579 984 4.925 16.658 0,29
Bedrijfsobligaties  326.347 358 0 60 598 1.016 0,31
Bedrijfsobligaties ex. Financials  335.505 105 0 47 435 587 0,17
Green Bonds  259.956 222 0 81 114 416 0,16
Asset Backed Securities  511.678 1.039 0 184 773 1.997 0,39
Obligaties opkomende markten 608.231 671 565 119 1.093 2.447 0,40
High Yield obligaties 426.424 825 14 78 1.901 2.819 0,66
Nederlandse hypotheken  1.991.447 6.375 0 327 0 6.702 0,34
Private Debt 57.355 322 0 87 0 409 0,71
Discretionaire inflatiegerelateerde/nominale staatsobligaties 753.168 0 0 0 2 2 0,00
Europese lang lopende staatsobligaties  7.526 0 0 2 8 10 0,13
Fidelity Institutional Liquidity Fund PLC - The Euro Fund  143.104 72 0 0 0 72 0,05
Morgan Stanley Liquidity Funds - Euro Liquidity Fund  140.411 98 0 0 0 98 0,07
BlackRock ICS Euro Liquidity Fund  139.140 83 0 0 0 83 0,06
               
Overige kosten                    
Derivaten     0,00 0,00 0  606   606   
Vergoeding uitvoeringsorganisaties      11.072  0,00 57  -   11.128   
Doorbelasting algemene kosten (87,8%)**     4.227  0,00 0,00  -   4.227   
               
Totaal     44.911   9.292   7.363   14.423   75.990   
Kosten in % gemiddeld belegd vermogen     0,44% 0,09% 0,07% 0,14% 0,74%  

Prestatieafhankelijke vergoedingen

Bij een deel van de beleggingen zijn we prestatieafhankelijke vergoedingen met de managers overeengekomen. Deze kosten zijn afhankelijk van het behaalde resultaat. Veelal worden deze vergoedingen jaarlijks afgerekend of in het geval van private equity bij verkoop of realisatie van de desbetreffende belegging. De in de tabel opgenomen bedragen zijn deels betaald en deels geschat op basis van het tot dan toe gerealiseerde resultaat. Bij een negatief resultaat in enig jaar wordt de schatting voor de prestatieafhankelijke vergoeding verlaagd. Dit leidt tot een negatief bedrag in bovenstaande tabel.

Transactiekosten vermogensbeheer

Zoals eerder beschreven worden transactiekosten apart inzichtelijk gemaakt. Wij streven ernaar om transactiekosten te beperken. Transactiekosten kunnen voorkomen binnen beleggingsfondsen, maar ook door bijsturing van de beleggingsportefeuille naar de normportefeuille1. In beide gevallen proberen we het aantal transacties waar mogelijk te beperken.

De transactiekosten verschillen per soort belegging.

  • Voor aandelen bestaan de kosten uit commissies voor het verwerken van transacties, belastingen en meer indirect geschatte kosten zoals het verschil tussen de bied- en laatprijs en eventuele invloed op de marktprijs bij grote transacties.
  • Voor vastrentende waarden zijn de transactiekosten slechts bij benadering vast te stellen. Deze kosten zijn niet zichtbaar bij aan- en verkopen, maar zijn een impliciet onderdeel van het verschil tussen aan- en verkoopkoersen. Binnen vastrentende waarden worden de transactiekosten geschat op basis van het gemiddelde verschil tussen de aan- en verkoopkoersen in combinatie met de totale som van aan- en verkopen.
  • Voor niet-beursgenoteerd vastgoed, private equity en private debt: de transactiekosten zijn gebaseerd op opgaven van managers. Voorbeelden van deze transactiekosten zijn acquisitie-, aan- en verkoopkosten en notaris kosten. Deze kosten kunnen afhankelijk van het aantal transacties jaar op jaar sterk verschillen.

1. Zie hoofdstuk 2 ‘Duurzaam en verantwoord beleggen voor een goed pensioen’, voor verdere toelichting op de normportefeuille.

 Onderstaande tabel toont de transactiekosten 2025 en 2024. 

Beleggingen  2025
in € 1.000 * 
2024
in € 1.000 * 
     
Zakelijke waarden     
Aandelen   8.877   9.306 
Aandelen wereldwijd  4.585   4.880 
Aandelen opkomende markten   1.791   324 
Aandelen Long Term Investing   2.502   1.157 
Aandelen Small Caps  -   2.945 
     
Private Equity  - -
Discretionair - Private Equity Fondsen  - -
     
Vastgoed   14   23 
Discretionair – niet beursgenoteerd vastgoed fondsen   - 
Beursgenoteerd Vastgoed   14   21 
     
Vastrentende waarden       
Vastrentende waarden   4.925   3.870 
Bedrijfsobligaties   598   645 
Bedrijfsobligaties ex. Financials   435   257 
Green Bonds   114   155 
Asset Backed Securities   773   852 
Obligaties opkomende markten  1.093   851 
High Yield obligaties  1.901   830 
Nederlandse hypotheken   -   - 
Private Debt  -   - 
Inflatiegerelateerde obligatie   2   279 
Discretionaire inflatiegerelateerde/nominale staatsobligaties  8   2 
Fidelity Institutional Liquidity Fund PLC - The Euro Fund   -   - 
Morgan Stanley Liquidity Funds - Euro Liquidity Fund   -   - 
BlackRock ICS Euro Liquidity Fund   -   - 
     
Overige       
Derivaten   606   733 
     
Totaal   14.423   13.931 
Kosten in % gemiddeld belegd vermogen  0,14% 0,14%

De transactiekosten zijn in absolute zin licht gestegen. Relatief zijn deze kosten gelijk gebleven ten opzichte van 2024 (0,14%).

Onderdeel van deze kosten zijn toe- en uittredingskosten (€ 6,3 miljoen; in 2024 € 3,7 miljoen) in beleggingscategorieën. Deze transactiekosten komen voort uit aan- en verkopen door beleidswijzigingen en bijsturingen om de beleggingsportefeuille binnen de gestelde bandbreedtes zoals gedefinieerd in ons beleggingsbeleid te houden. In 2025 namen de transactiekosten toe door de volledige verkoop van de beleggingen in aandelen Long term investing en opkomende markten en de aankoop van wereldwijde aandelen.

Vermogensbeheerkosten BPR- en IPS-regeling

Deelnemers in de BPR/IPS-lifecycles en vrij beleggen depots betalen geen aankoop- en/of verkoopkosten voor stortingen en onttrekkingen. De transactiekosten die binnen de beleggingsfondsen worden gemaakt komen wel voor rekening van de deelnemers. Dit zijn kosten om de beleggingsfondsen door marktontwikkelingen binnen de gestelde restricties te houden. Daarnaast betalen de deelnemers in BPR/IPS ook een deel van de vergoeding van de uitvoeringsorganisaties. Dit was in 2025 0,08% (2024: 0,08%) van het gemiddeld belegd vermogen van dat jaar. Deze kosten worden direct verrekend in het rendement. Afhankelijk van de samenstelling van de beleggingen kunnen de kosten verschillen per cohort in de lifecycle en per vrij beleggen depot.

De tabel bevat alle vermogensbeheerkosten, inclusief de transactiekosten binnen de beleggingsfondsen. De kosten zijn opgesteld op basis van de samenstelling van de leeftijdscohorten in de lifecycle en de vrij beleggen depots per eind 2025. Ter vergelijking zie je ook de kosten per eind 2024.

Ontwikkeling vermogensbeheerkosten 2025

De kosten liggen in lijn met het vorige jaar.

Life Cycle Stabiel Leeftijd  2025 2024 Life Cycle Variabel opbouwfase Leeftijd  2025 2024
Depot 1 <50  0,4% 0,3% Depot 1 <50  0,4% 0,3%
Depot 2 50-51  0,4% 0,3% Depot 2 50-51  0,4% 0,3%
Depot 3 52-53  0,3% 0,3% Depot 3 52-53  0,3% 0,3%
Depot 4 54-55  0,3% 0,3% Depot 4 54-55  0,3% 0,3%
Depot 5 56-57  0,3% 0,3% Depot 5 56-57  0,3% 0,3%
Depot 6 58-59  0,3% 0,3% Depot 6 58-59  0,3% 0,3%
Depot 7 60-61  0,3% 0,3% Depot 7 60-61  0,3% 0,3%
Depot 8 62-63  0,2% 0,2% Depot 8 62-63  0,3% 0,3%
Depot 9 64-65  0,2% 0,2% Depot 9 64-65  0,3% 0,3%
Depot 10 66-67  0,2% 0,2% Depot 10 66-67  0,2% 0,2%
Vrij beleggen   2025 2024 Life Cycle Variabel uitkeringsfase Leeftijd  2025 2024
Depot A   0,4% 0,3% Depot N1 68-77  0,2% 0,2%
Depot B   0,3% 0,3%        
Depot C   0,3% 0,3%        
Depot D   0,3% 0,3%        
Depot E   0,2% 0,2%        
Depot G   0,1% 0,1%        

Transactiekosten DC/Depots

Life Cycle Stabiel Leeftijd 2025 Life Cycle Variabel opbouwfase Leeftijd 2025
Depot 1 <50  0,24% Depot 1 <50  0,24%
Depot 2 50-51  0,23% Depot 2 50-51  0,23%
Depot 3 52-53  0,23% Depot 3 52-53  0,23%
Depot 4 54-55  0,22% Depot 4 54-55  0,22%
Depot 5 56-57  0,20% Depot 5 56-57  0,20%
Depot 6 58-59  0,19% Depot 6 58-59  0,26%
Depot 7 60-61  0,16% Depot 7 60-61  0,23%
Depot 8 62-63  0,11% Depot 8 62-63  0,22%
Depot 9 64-65  0,06% Depot 9 64-65  0,20%
Depot 10 66-67  0,05% Depot 10 66-67  0,19%
Vrij beleggen   2025 Life Cycle Variabel uitkeringsfase Leeftijd 2025
Depot A   0,26% Depot N1 68-77 0,12%
Depot B   0,24%      
Depot C   0,22%      
Depot D   0,16%      
Depot E   0,07%      
Depot G   0,00%