12.9 Toelichting op de staat van baten en lasten
Baten
13. Premiebijdragen voor risico pensioenfonds
| (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Pensioenpremie huidig jaar | 79.964 | 81.995 |
| Pensioenpremie voorgaande jaren | 19 | 134 |
| Totaal | 79.983 | 82.129 |
| (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Kostendekkende premie | 139.955 | 131.191 |
| Gedempte premie | 120.323 | 114.950 |
| Feitelijke premie | 120.323 | 114.950 |
Kostendekkende premie
De aan het boekjaar toe te rekenen feitelijke premie is als bate in de staat van baten en lasten verantwoord. De samenstelling van de kostendekkende premie is als volgt:
| (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Actuarieel benodigd voor onvoorwaardelijke onderdelen pensioenopbouw | 117.169 | 109.644 |
| Opslag voor instandhouding van het vereist eigen vermogen | 19.286 | 18.047 |
| Opslag voor uitvoeringskosten | 3.500 | 3.500 |
| Totaal | 139.955 | 131.191 |
Gedempte premie
| (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Actuarieel benodigd voor onvoorwaardelijke onderdelen pensioenopbouw | 99.210 | 93.776 |
| Risicopremie overlijden | 5.822 | 6.152 |
| Opslag voor uitvoeringskosten | 5.462 | 5.536 |
| Risicopremie voor WIA-excedent en premievrijstelling bij invaliditeit | 9.829 | 9.486 |
| Totaal | 120.323 | 114.950 |
De premieopbrengsten zijn niet gesplitst naar een werkgevers- en een werknemersdeel, omdat de totale premie volgens overeenkomst aan de werkgevers in rekening wordt gebracht. Een deel van de premie wordt door de werkgevers ingehouden op het salaris van de werknemers. Aangezien er geen directe relatie is tussen het werkgevers- en het werknemersdeel, kunnen deze niet afzonderlijk worden weergegeven.
14. Premiebijdragen voor risico deelnemer
| (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Pensioenpremie BPR | 42.892 | 35.349 |
| Pensioenpremie IPS | 753 | 828 |
| Totaal | 43.645 | 36.177 |
De pensioenpremie BPR hoort bij de excedentregeling, en de pensioenpremie IPS hoort bij de vrijwillige bijspaarregeling.
15. Beleggingsresultaten risico pensioenfonds
| (bedragen x € 1.000) | Directe beleggings- opbrengsten |
Indirecte beleggings- opbrengsten |
Kosten vermogensbeheer | Transactie kosten |
Totaal |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 | |||||
| Vastgoedbeleggingen | 38.220 | -21.271 | -8.776 | -14 | 8.159 |
| Aandelen | -317 | 171.956 | -8.610 | -8.877 | 154.151 |
| Vastrentende waarden | 22.058 | 19.805 | -11.324 | -4.925 | 25.614 |
| Derivaten | -84.138 | -514.456 | 0 | -606 | -599.201 |
| Overige beleggingen | 122.943 | -51.819 | -17.502 | 0 | 53.622 |
| Niet nader toe te rekenen kosten vermogensbeheer | -15.355 | -15.355 | |||
| Totaal | 98.766 | -395.786 | -61.567 | -14.423 | -373.010 |
De vermogensbeheerkosten (excl. transactiekosten) zijn in 2025 (0,60% van het gemiddeld belegd vermogen) met € 0,1 miljoen gedaald ten opzichte van de cijfers van 2024 (0,60% van het gemiddeld belegd vermogen). De lichte daling van de vermogensbeheerkosten in euro’s is te verklaren door een hogere beheervergoeding in euro´s voor externe managers. Daarnaast is er sprake van een daling van de performance fee, dus de prestatie-afhankelijke beloningen. De kosten zijn afhankelijk van de omvang van de beleggingen. Als percentage van het totaal gemiddeld belegd vermogen zijn de kosten gelijk gebleven. Dat komt doordat van het totaal belegd vermogen in 2025 nagenoeg gelijk is gebleven ten opzichte van 2024.
De kosten van vermogensbeheer die rechtstreeks bij het pensioenfonds in rekening gebracht zijn, zijn tevens in het totaalbedrag opgenomen en bedragen in 2025 € 11,1 miljoen (2024: € 10,6 miljoen). Deze kosten bestaan voor het grootste gedeelte uit de fee voor de fiduciair en vermogensbeheerder (€ 10,7 miljoen, inclusief custody fee).
De (geschatte) transactiekosten worden gerapporteerd in euro's als een percentage van het gemiddelde van het totaal belegd vermogen. Het aandeel aan geschatte kosten is beperkt. De schattingen zijn gebaseerd op opgaven van externe managers van kosten in onderliggende beleggingsstructuren.
De gepresenteerde transactiekosten zijn licht gestegen ten opzichte van vorig jaar. Onderdeel van de transactiekosten zijn de kosten van toe- en uittredingskosten van het pensioenfonds (€ 6,3 miljoen; in 2024 € 3,7 miljoen) in beleggingscategorieën. De overige kosten zijn transactiekosten binnen de beleggingen. Deze transactiekosten komen voort uit aan- en verkopen vanwege beleidswijzigingen en vanwege bijsturingen om de beleggingsportefeuille binnen de gestelde bandbreedtes zoals gedefinieerd in het beleggingsbeleid te houden. In 2025 namen de transactiekosten toe door de volledige verkoop van de beleggingen in aandelen Long term investing en opkomende markten en de aankoop van wereldwijde aandelen.
In het verloop van de beleggingen zijn de indirecte vermogensbeheerkosten gesaldeerd met de herwaardering. In bovenstaande opstelling zijn de indirecte vermogensbeheerkosten gepresenteerd als onderdeel van de kosten vermogensbeheer. Om die reden sluiten de indirecte beleggingsopbrengsten niet aan met de herwaardering op de toelichting van de beleggingen risico pensioenfonds.
| (bedragen x € 1.000) | Directe beleggings- opbrengsten |
Indirecte beleggings- opbrengsten |
Kosten vermogensbeheer | Transactie kosten |
Totaal |
|---|---|---|---|---|---|
| 2024 | |||||
| Vastgoedbeleggingen | 55.369 | -33.416 | -8.302 | -23 | 13.628 |
| Aandelen | 0 | 581.908 | -7.229 | -9.306 | 565.373 |
| Vastrentende waarden | 9.095 | 372.100 | -12.868 | -3.870 | 364.457 |
| Derivaten | -145.483 | 16.398 | 0 | -733 | -129.818 |
| Overige beleggingen | 72.847 | 79.456 | -18.920 | 0 | 133.382 |
| Niet nader toe te rekenen kosten vermogensbeheer | -14.392 | -14.392 | |||
| Totaal | -8.172 | 1.016.445 | -61.712 | -13.931 | 932.630 |
16. Beleggingsresultaten risico deelnemer
| (bedragen x € 1.000) | Directe beleggings- opbrengsten |
Indirecte beleggings- opbrengsten |
Kosten vermogensbeheer | Transactie kosten |
Totaal |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 | |||||
| Vastgoedbeleggingen | 0 | 3.862 | 0 | 0 | 3.862 |
| Aandelen | 0 | 54.049 | 0 | 0 | 54.049 |
| Vastrentende waarden | 0 | 1.983 | 0 | 0 | 1.983 |
| Overige beleggingen | 0 | -102 | 0 | 0 | -102 |
| Kosten vermogensbeheer | -1.093 | -1.093 | |||
| Totaal | 0 | 59.792 | -1.093 | 0 | 58.699 |
| (bedragen x € 1.000) | Directe beleggings- opbrengsten |
Indirecte beleggings- opbrengsten |
Kosten vermogensbeheer | Transactie kosten |
Totaal |
|---|---|---|---|---|---|
| 2024 | |||||
| Vastgoedbeleggingen | 0 | 3.398 | 0 | 0 | 3.398 |
| Aandelen | 0 | 102.748 | 0 | 0 | 102.748 |
| Vastrentende waarden | 0 | 23.450 | 0 | 0 | 23.450 |
| Overige beleggingen | 0 | 66 | 0 | 0 | 66 |
| Kosten vermogensbeheer | -1.048 | -1.048 | |||
| Totaal | 0 | 129.662 | -1.048 | 0 | 128.614 |
17. Overige baten
| (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Ontvangen interest premies | 3 | 82 |
| Ontvangen interest waardeoverdrachten | 25 | 16 |
| Ontvangen interest banken | 350 | 496 |
| Andere baten | 898 | 2.360 |
| Totaal | 1.276 | 2.954 |
De andere baten bestaan in 2025 voornamelijk uit een bate inzake terugbetaling van btw (€ 898). De andere baten bestonden in 2024 uit een bate inzake de verschuiving van de schuld niet opvraagbare pensioenen naar de voorziening pensioenverplichtingen risico pensioenfonds (€ 1.143), bate inzake terugbetaling van btw (€ 772) en de bate voor de verrekening met TKP in het kader van de contractverlenging (€ 445).
Lasten
18. Pensioenuitkeringen
| (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Ouderdomspensioen | 288.317 | 273.434 |
| Partnerpensioen | 46.842 | 44.141 |
| Arbeidsongeschiktheidspensioen | 410 | 505 |
| Wezenpensioen | 634 | 614 |
| WAO-aanvulling | 4.291 | 4.048 |
| Anw-aanvulling | 107 | 148 |
| Afkopen | 343 | 262 |
| Overige uitkeringen | 15 | -33 |
| Totaal | 340.959 | 323.119 |
19. Pensioenuitvoeringskosten
| (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Bestuurskosten | 893 | 850 |
| Kosten verantwoordingsorgaan | 61 | 95 |
| Administratiekostenvergoeding | 7.394 | 6.830 |
| Controle- en advieskosten accountants | 226 | 112 |
| Controle- en advieskosten actuaris | 143 | 103 |
| Kosten bestuursbureau | 1.553 | 1.322 |
| Overige advieskosten | 1.124 | 957 |
| Contributies en bijdragen | 1.141 | 982 |
| Dwangsommen en boetes | 0 | 0 |
| Overige | 228 | 286 |
| Algemene kosten toegerekend aan de vermogensbeheerkosten | -4.227 | -3.725 |
| Totaal | 8.536 | 7.812 |
De administratiekostenvergoeding bestaat, naast de kosten die voortvloeien uit de uitbestedingsovereenkomst tussen het pensioenfonds en TKP (€ 6.709) uit de aanvullende Wtp vergoeding (€ 685).
Een deel van de pensioenuitvoeringskosten € 4.227 (2024: € 3.725) is toegerekend aan de vermogensbeheerkosten op basis van de procentuele verhouding tussen vermogensbeheerkosten en algemene pensioenuitvoeringskosten. De administratiekostenvergoeding voor TKP is in deze berekening buiten beschouwing gelaten. De algemene kosten zijn in 2025 gestegen ten opzichte van 2024 door met name de toename van advieskosten, kosten bestuursbureau, kosten AFM en DNB en bestuurskosten. Deze toename heeft te maken met extra werkzaamheden door de toekomstige wijzigingen in wet- en regelgeving. De AFM en DNB hebben hun tarieven verhoogd door de aanvullende toezichtcapaciteit voor de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel.
Bezoldiging bestuurders
Op basis van het beloningsbeleid van het pensioenfonds ontvangen bestuurders een vaste vergoeding die varieert van € 69 per jaar (op basis van een gemiddelde tijdsbesteding van twee dagen per week) tot maximaal € 104 (op basis van een gemiddelde tijdsbesteding van drie dagen per week). De genoemde bedragen zijn exclusief btw. De vergoeding wordt uitbetaald aan de werkgever (voor de bestuursleden namens de werkgever) dan wel aan de betrokken bestuursleden zelf en in een enkele situatie aan de voordragende organisatie (bestuursleden namens de werknemers en pensioengerechtigden). De gemaakte noodzakelijke onkosten (bijvoorbeeld reiskosten) worden vergoed op declaratiebasis.
Aan betrokkenen zijn geen leningen, voorschotten of garanties verstrekt.
De bezoldiging voor de bestuurders tezamen bedraagt € 809. Daarnaast zijn er vergaderkosten (€ 21) gemaakt, kosten gemaakt voor opleiding (€ 5) en een aantal overige bestuurskosten (€ 58). De bestuurskosten zijn voornamelijk toegenomen omdat de vergoedingen voor alle bestuursleden zijn gestegen.
Verantwoordingsorgaan
De vacatiegelden, opleidingskosten en onkostenvergoedingen voor de pensioengerechtigde leden van het verantwoordingsorgaan bedragen in 2025 € 61 (2024: € 95). Deze kosten zijn in 2025 gedaald doordat er minder kosten zijn gemaakt inzake ondersteuning van het verantwoordingsorgaan en ook minder opleidingskosten van het verantwoordingsorgaan dan in 2024. De leden van het verantwoordingsorgaan in dienst bij de werkgever KPN ontvangen geen vergoeding. De leden van het verantwoordingsorgaan ontvangen geen andere bezoldigingen van het pensioenfonds voor de uitvoering van hun functie als lid van het verantwoordingsorgaan.
Accountantshonoraria
In het huidige boekjaar en vorig boekjaar zijn de volgende bedragen aan accountantshonorarium ten laste van het resultaat gebracht.
| (bedragen x € 1.000) | Onafhankelijke accountant | Overige netwerk | Totaal |
|---|---|---|---|
| 2025 | |||
| Controle van de jaarrekening | 145 | 0 | 145 |
| Datakwaliteit | 59 | 0 | 59 |
| Totaal | 204 | 0 | 204 |
| (bedragen x € 1.000) | Onafhankelijke accountant | Overige netwerk | Totaal |
|---|---|---|---|
| 2024 | |||
| Controle van de jaarrekening | 90 | 0 | 90 |
| Datakwaliteit | 10 | 0 | 10 |
| Totaal | 100 | 0 | 100 |
De accountantskosten van € 145 duizend (2024: € 90) t.b.v. de controle van de jaarrekening hebben betrekking op het huidige verslagjaar. In 2024 bevatte deze kosten ook een vrijval van kosten voor de controle van het duurzaamheidsverslag over het boekjaar 2023.
Ook zijn er voor de controle van datakwaliteit kosten gemaakt voor de werkzaamheden in 2025. Deze kosten bedragen € 59 duizend. Vorig jaar bevatte deze post de gemaakte kosten voor de werkzaamheden in 2024 voor de controle van datakwaliteit van € 46 duizend en de vrijval voor de reservering van de controlekosten van datakwaliteit over 2023 van - € 36 duizend.
Naast de accountantskosten ten behoeve van de controle van de jaarrekening van de fondsaccountant Deloitte zijn er ook nog kosten gemaakt voor fiscaal advies van de accountant PwC van € 22 duizend (2024: € 12).
Aantal personeelsleden
Het pensioenfonds heeft sinds 1 januari 2019 een bestuursbureau ingericht. Eind 2025 zijn bij het bestuursbureau acht medewerkers in dienst. De beheeractiviteiten (administratie en vermogensbeheer) worden op basis van een uitbestedingsovereenkomst verricht door personeel werkzaam bij TKP Pensioen BV en Aegon Investment Management BV.
20. Mutatie pensioenverplichting voor risico deelnemer
| (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Mutatie pensioenverplichting voor risico deelnemers | 41.505 | 92.100 |
| Totaal | 41.505 | 92.100 |
21. Saldo herverzekering
| (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Uitkeringen uit hoofde van herverzekeringen | -16 | -520 |
| Totaal | -16 | -520 |
De uitkeringen uit hoofde van herverzekering betreffen de reguliere uitkeringen.
22. Saldo overdrachten van rechten
| (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Inkomende waardeoverdrachten | -6.638 | -2.644 |
| Inkomende waardeoverdrachten klein pensioen | -1.201 | -1.126 |
| Uitgaande waardeoverdrachten | 15.378 | 14.264 |
| Uitgaande waardeoverdrachten klein pensioen | 484 | 186 |
| Totaal | 8.023 | 10.680 |
23. Overige lasten
| (bedragen x € 1.000) | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
| Interestlasten waardeoverdracht | 47 | 52 |
| Interestlasten overig | 21 | 3 |
| Totaal | 68 | 55 |